१.परमा (गोनो-हीआ) म्हणजे काय ?
परमा हा एक समागमाव्दारे पसरणारा रोग (एसटीडी) आहे. हा रोग निस्सेरीया गोनो-हीई या विषाणूमुळे होतो. हा विषाणू, स्त्रिया आणि पुरुषांच्या पुनरुत्पादक मार्गातील ओलसर भागात वाढतो आणि सहज व्दीगुणीत होतो. हा विषाणू, तोंड, घसा, डोळे आणि गुदव्दारातही वाढतो.
लोकांना परमा कसा होतो ?
परमा हा शिश्न, स्त्रीयोनी, तोंड किंवा गुदव्दाराशी संपर्क होण्याव्दारे पसरतो. प्रसुतीदरम्यान हा रोग मातेकडून बाळालाही होऊ शकतो.
परमाची चिन्हे आणि लक्षणे काय आहेत ?
लैंगिकदृष्ट्या कोणत्याही क्रियाशील व्यक्तीला परमा होऊ शकतो. अर्थात परमा झालेल्या अनेक पुरुषांना कोणतीही लक्षणे दिसून येत नाहीत, काही पुरुषांना संक्रमणानंतर दोन ते पाच दिवसांनी काही चिन्हे किंवा लक्षणे दिसून येतात, ही लक्षणे दिसून येण्यास जास्तीत जास्त तीस दिवस लागू शकतात. या चिन्हें आणि लक्षणांमधे लघवी करताना जळजळणे, किंवा शिश्नातून पांढरा, पिवळा, किंवा हिरवा स्त्राव होतो. काहीवेळा परमा झालेल्या पुरुषांना वृषणात वेदना होते किंवा ते सुजतात.
महिलांमधे, परमाची लक्षणे ब-याचदा सौम्य असतात. महिलांमधील प्रारंभिक लक्षणे आणि चिन्हे यामधे, लघवी करताना वेदना किंवा जळजळ होणे, योनीव्दारे अधिक स्त्राव होणे, किंवा दोन पाळींच्या दरम्यान योनीतून रक्तस्त्राव होणे यांचा समावेश असतो.
एखादी गर्भवती महिला आणि तिचे बाळ यांना परमा कशाप्रकारे प्रभावित करतो?
एखाद्या गर्भवती महिलेला परमा असेल तर, प्रसुतीदरम्यान ते योनी मार्गातून बाहेर येत असताना ती त्याला हे संक्रमण प्रसारीत करु शकते. त्यामुळे अंधत्व, सांध्यांमधे संक्रमण किंवा जीवाला घातक असे रक्ताचे संक्रमण बाळाला होऊ शकते. गर्भवती महिलेला परमाचे निदान झाल्यानंतर लगेचच त्यावर उपचार केल्यास या समस्या टाळता येऊ शकतात. गर्भवती महिलांनी आवश्यकतेनुसार योग्य ती तपासणी, चाचणी आणि उपचारांसाठी आरोग्य निगा कार्यकर्त्याचा सल्ला घ्यावा.
परमा कसा टाळता येईल ?
समागमाव्दारे संप्रेषित होणारे रोग टाळण्याचा खात्रीशीर मार्ग म्हणजे लैंगिक संबंधापासून दूर राहणे, किंवा अशा जोडीदारासोबत दीर्घकालीन एकनिष्ठ संबंध ठेवावेत ज्याची तपासणी करण्यात आली आहे आणि त्याला कोणताही संसर्ग नाही याची खात्री आहे.
२.गुप्तांगाजवळील नागीण म्हणजे काय ?
गुप्तांगाची नागीण हा समागमाव्दारे पसरणारा रोग (एसटीडी) असून तो प्रकार 1 आणि प्रकार 2 च्या हार्पिस सिम्प्लेक्स व्हायरसेस (एचएसव्ही-1) आणि एचएसव्ही-2 मुळे होतो.
लोकांना गुप्तांगाची नागीण कशी होते
सामान्यतः एखाद्या व्यक्तीला, गुप्तांगाचे एचएसव्ही – 2 चे संक्रमण असलेल्या व्यक्तीकडून समागमाच्या दरम्यानच एचएसव्ही-2 चे संक्रमण होते. ज्या जोडीदाराला न दिसणारा फोड आहे आणि आपण संक्रमित आहोत किंवा नाही याची माहिती नसेल अशा जोडीदाराकडून संक्रमण होऊ शकते.
गुप्तांगाच्या नागिणीची चिन्हे आणि लक्षणे काय आहेत ?
एचएसव्ही-2 चे संक्रमण झालेल्या बहुतांश लोकांना आपल्याला संक्रमण झाले आहे याची माहिती नसते. विषाणूचे संक्रमण झाल्यानंतर त्याचा पहिला उद्रेक हा सामान्यतः दोन आठवड्यांच्या आत होतो, आणि त्याचे फोड हे दोन ते चार आठवड्यांच्या आत बरे होतात.
जेव्हा चिन्हे दिसतात, तेव्हा ती गुप्तांग किंवा गुदव्दाराच्या वर किंवा आसपास एक किंवा अधिक फोडांच्या स्वरुपात दिसतात. हे फोड फुटतात, आणि तिथे नाजुक चट्टे तयार होतात जे पहिल्यावेळी बरे होण्यास दोन किंवा चार आठवडे घेतात. दुसरा उद्रेक हा पहिल्यानंतर अनेक आठवडे किंवा महिन्यानी होतो, तो पहिल्यापेक्षा कमी तीव्रतेचा आणि कमी कालावधीचा असतो. हे संक्रमण शरीरात अमर्याद काळापर्यंत राहू शकत असले तरी, काही वर्षांच्या काळात त्याचे उद्रेक हे कमी होऊ लागतात. अन्य चिन्हे आणि लक्षणांमधे फ्लूसारखी लक्षणे, ताप आणि सुजलेल्या ग्रंथींसह दिसून येतात.
नागिणीवर काही उपचार आहेत काय ?
नागीण बरी करु शकतील असे उपचार नाहीत, परंतु विषाणूविरोधी औषधे रोगी जोवर घेत राहील तोवर उद्रेक कमी करता येतात किंवा टाळले जातात. त्याशिवाय, लक्षणांवर आधारित नागिणीसाठी दैनंदिन प्रतिबंधात्मक उपचार केल्याने ती जोडीदाराला होण्याची शक्यता कमी करता येते.
नागीण कशी टाळता येईल ?
समागमाव्दारे संप्रेषित होणारे रोग टाळण्याचा खात्रीशीर मार्ग म्हणजे लैंगिक संबंधापासून दूर राहणे, किंवा अशा जोडीदारासोबत दीर्घकालीन एकनिष्ठ संबंध ठेवावेत ज्याची तपासणी करण्यात आली आहे आणि त्याला कोणताही संसर्ग नाही याची खात्री आहे.
३.पीआयडी म्हणजे काय ?
कटीभागाचा दाहरोग (पीआयडी) हा एक सर्वसाधारण शब्दप्रयोग आहे जो गर्भाशय, फॅलोपिन ट्यूब (डिंबग्रंथींमधून गर्भाशयात अंडी वाहून नेणारी नळी) आणि इतर पुनरुत्पादक अवयवांच्या संक्रमणाशी निगडीत आहे.
महिलांना पीआयडी कसा होतो ?
विषाणू हा एखाद्या महिलेच्या योनी किंवा गर्भाशयाच्या मुखातून वर सरकतो आणि तिच्या पुनरुत्पादक अवयवात शिरतो. विविध प्रकारचे विषाणू पीआयडीला कारणीभूत ठरतात, परंतु अनेक प्रकरणी ते परमा आणि क्लॅमिडीयाशी संबंधित असतात, हे दोन सर्वात सामान्य विषाणूजन्य एसटीडी आहेत. लैंगिकदृष्ट्या क्रियाशील महिलांना त्यांच्या गर्भधारणाक्षम वर्षांमधे सर्वाधिक धोका असतो, आणि पंचवीस वर्षांपेक्षा कमी वयाच्या महिलांना त्यांच्यापेक्षा अधिक वयाच्या महिलांच्या तुलनेत पीआयडी विकसित होण्याची अधिक शक्यता असते. याचं कारण असं की अल्पवयीन मुली आणि य़ुवतींचे गर्भाशय पूर्णतः विकसित झालेले नसते. त्यामुळे पीआयडीशी निगडीत असलेले एसटीडी त्यांना होण्याची शक्यता बळावते.
पीआयडीची चिन्हे आणि लक्षणे काय आहेत ?
पीआयडीची लक्षणे अजिबात नसण्यापासून तीव्र असण्यापर्यंत वेगवेगळी असू शकतात. ज्यावेळी पीआयडी हा क्लॅमिडीयल संक्रमणामुळे होतो तेव्हा त्या महिलेला, तिच्या पुनरुत्पादक अवयवांना गंभीर स्वरुपाचे नुकसान पोचत असताना हलकी लक्षणे दिसतात किंवा अजिबात दिसत नाहीत. ज्या महिलांना पीआयडीची लक्षणे दिसतात त्यांना साधारणतः ओटीपोटात वेदना होते. अन्य चिन्हे आणि लक्षणांमधे ताप, अधिक प्रमाणात योनीतून दुर्गंधीयुक्त रक्तस्त्राव, वेदनादायक समागम, लघवी करताना दुखणे आणि पाळीचा रक्तस्त्राव अनियमित होणे यांचा समावेश होतो.
पीआय़डी कसा टाळता येईल ?
समागमाव्दारे संप्रेषित होणारे रोग टाळण्याचा खात्रीशीर मार्ग म्हणजे लैंगिक संबंधापासून दूर राहणे, किंवा ज्याची तपासणी करण्यात आली आहे आणि त्याला कोणताही संसर्ग नसल्याची खात्री आहे अशा जोडीदारासोबत दीर्घकालीन एकनिष्ठ संबंध ठेवावे.
४.गरमी (सिफिलिस):-
हा आजार फार पूर्वी पोर्तूगीज खलाशांनी आपल्या देशात आणला. यामुळे याला फिरंगी रोग असे नाव होते. सामान्य लोक भाषेत याला गरमी (उष्णता) असे नाव आहे. हा आजार वैद्यकीय विश्वात एक धोकादायक लपाछपीचा आजार म्हणून माहीत आहे. कारण हा निरनिराळया स्वरुपात उमटतो आणि नाहीसा होतो. परत येतो परत दिसेनासा होतो. पण शरीराच्या आत याचे दुष्परिणाम चालूच असतात. रोगजंतुविरोधी औषधांनी हा आजार खूप कमी झाला होता. पण एड्स आजाराबरोबर त्याचे परत आगमन झाले आहे. या आजाराचे मुख्य प्राथमिक स्वरुप जननेंद्रियावर व्रण (अल्सर) आणि अवधाण असे आहे.
हा आजार स्प्रिंगसारख्या विशिष्ट प्रकारच्या जिवाणूंमुळे होणारा आजार आहे. जंतुदूषित व्यक्तींशी केलेल्या लैंगिक संबंधानंतर सुमारे 10-90 दिवसांत कधीही याची लक्षणे दिसतात. ह्या रोगाची पुळी पुरुषांच्या शिश्नावर किंवा त्यावरच्या त्वचेखाली येते. स्त्रियांमध्ये ही पुळी योनिमार्गात किंवा गर्भाशयाच्या तोंडावर उठते. ही पुळी फुटून त्या जागी व्रण तयार होतो. हा व्रण 1-2 से.मी.व्यासाचा, न दुखणारा, बुडाशी जाडसर व निबर असतो.
हा व्रण आल्यानंतर एका आठवडयात एका किंवा दोन्ही बाजूंच्या जांघेत अवधाण येते. या गाठी न दुखणा-या आणि रबरासारख्या सटकणा-या असतात. हळूहळू त्या एकमेकांत गुंतून एकच मोठी गाठ तयार होते.
जननेंद्रियावरील व्रण उपचाराशिवायही 1-2 महिन्यांत नाहीसा होतो. परंतु गरमी (सिफिलिस) रोग आत वाढतच राहतो. हा व्रण हाताने चाचपून तपासताना फार काळजी घेणे आवश्यक आहे. (यासाठी रबरी मोजे वापरावे लागतात) स्पर्श झाल्यास डेटॉलने हात न धुतल्यास तपासणा-यांना संसर्ग होण्याची शक्यता असते.
या आजारात वेळीच उपचार न झाल्यास यानंतर अंगावर न खाजणारे चट्टे येणे,तोंडात व्रण तयार होणे, शरीरात ठिकठिकाणी अवधाण येणे, इत्यादी त्रास सुरू होतो. गुदद्वाराच्या बाजूलाही व्रण उठतात. ही लक्षणे प्राथमिक आजार बरा झाल्यावर 1-3महिन्यात उमटतात आणि 1-3 महिन्यांत बरी होतात.
यानंतर काही महिने काहीच होत नाही. यापुढे रोग शरीरावर न दिसता आत पसरतो. काही वर्षानंतर या आजाराचे हृदय, मेंदू, हाडे यांवर दुष्परिणाम दिसतात. हाडांमध्ये या रोगाचे व्रण किंवा गाठी तयार होतात. हृदयाच्या झडपा निकामी होणे, महारोहिणीला फुगार येऊन ती कमकुवत होणे, मेंदू व चेतासंस्था निकामी होत जाणे, इत्यादी दूरगामी परिणाम होतात.
आईस या रोगाची बाधा झाली असेल तर गर्भावर वाईट परिणाम होतात. चवथ्या-पाचव्या महिन्यात गर्भपात, वारंवार गर्भपात, उपजत मृत्यू, मूल जगल्यास त्याला जन्मजात व्यंगे (विकृत हाडे, यकृत सूज, अंगावर चट्टे, इ.) असू शकतात.
यावरून सिफिलिस हा एक अत्यंत गंभीर रोग आहे हे स्पष्ट होईल. मात्र वेळीच पुरेसा उपचार झाल्यास हा पूर्णपणे बरा होऊ शकतो व पुढचे नुकसान टळू शकते.
रोगनिदान
जननसंस्थेच्या तपासणीत न दुखणारा व्रण असणे, जांघेत गाठी येणे यावरून प्राथमिक सिफिलिसचे निदान सोपे असते. मात्र नंतरच्या अवस्थेत तो ओळखणे अवघड असते. स्त्रियांमध्ये व्रण आलाच तर तो अंतर्भागात असल्याने सहसा लक्षात येत नाही.
वारंवार गर्भपात होणे, उपजत मृत्यू, बाळास जन्मजात व्यंगे इत्यादींवरून स्त्रियांमध्ये या आजाराची शंका घ्यायला पाहिजे.
गरोदरपणाच्या तपासणीत यासाठी रक्ततपासणी केली जाते.
रोगनिदान करतानाही रक्ततपासणी करतात. पती आणि पत्नी दोघांचीही तपासणी आवश्यक असते. उपचारही दोघांवर करावे लागतात.
या आजाराच्या निदानासाठी व्रणाच्या द्रवाच्या सूक्ष्मदर्शक तपासणीत जंतू चटकन ओळखू येतात. पण रक्तावर व्ही.डी.आर.एल. तपासणी ही जास्त प्रचलित आहे. लागण झाल्यावर महिन्याभरात ही तपासणी उपयुक्त ठरते. याचबरोबर एचायव्ही-एड्ससाठी एलायझा तपासणी करावी. हे दोन्ही आजार एकत्र येऊ शकतात. दोन्ही आजार एकत्र असतील तर उपचारांमध्ये अर्थातच बदल करावा लागतो.
उपचार
सिफिलिसचे उपचार डॉक्टरच करतील. परंतु आपल्याला त्याची काही माहिती असणे आवश्यक आहे. पेनिसिलीनची इंजेक्शने 10-15 दिवस रोज (किंवा एकाच दिवशी मोठा डोस) याप्रमाणे दिली जातात. पेनिसिलीन उपचार काही कारणाने शक्य नसल्यास डॉक्सीच्या गोळया रोज 2 याप्रमाणे 15 दिवस घेतल्यास उपयोग होतो. याशिवाय इतरही अनेक औषधे लागू पडतात. पण डॉक्टरशिवाय कोणीही याचा उपचार करू नये. या आजारात पुष्कळ गुंतागुंत असते. अर्धवट उपचार झाले तर रोग शिल्लक राहतो व दुष्परिणाम टळू शकत नाहीत. उपचार योग्य झाले तर व्रण लगेच बरा होतो. पण व्रण सहा ते आठ आठवडयांत आपोआपही जाऊ शकतो. यामुळे रुग्णाचा गैरसमज होतो. ब-याच रुग्णांना योग्य उपचार मिळू शकत नाहीत आणि रोग आत वाढत राहतो.
आणखी महत्त्वाचा मुद्दा म्हणजे पती-पत्नीपैकी कोणालाही आजार असला तरी उपचार दोघांनाही होणे आवश्यक आहे. तसेच ज्या व्यक्तीपासून आजार आला असेल त्या व्यक्तीसही उपचार होणे आवश्यक असते.(उदा. वेश्या) व्यवहारात मात्र हे फारसे पाळले जात नाही. त्यामुळे हा रोग पसरत राहतो.
रोगनिदानात या आजारांपैकी दुसरा प्रकार जरी दिसत असला तरी यासोबत गरमी आहे किंवा नाही याची पक्की खात्री करणे आवश्यक असते. कारण एकाच वेळी अनेक प्रकारचे लिंगसांसर्गिक आजार होणे अगदी शक्य आहे. 'गरमी' रोगनिदानातून सुटणे योग्य नाही. त्यासाठी रक्ततपासणी आवश्यक ठरते.
५.क्लॅमिडीया म्हणजे काय ?
क्लॅमिडीया हा समागमाव्दारे पसरणारा व नेहमी आढळणारा रोग असून तो क्लॅमिडीया ट्रॅकोमॅटीस या विषाणूमुळे होतो. हा विषाणू एखाद्या महिलेच्या पुनरुत्पादक अवयवांना नुकसान पोचवू शकतो.
लोकांना क्लॅमिडीया कसा होतो
क्लॅमिडीया हा योनीव्दारे, गुदव्दारामार्गे किंवा तोंडावाटे समागम करण्यातून पसरतो. योनीमार्गे प्रसूतीदरम्यान एखाद्या संसर्गग्रस्त मातेकडून तिच्या बाळालाही संप्रेषित होऊ शकतो. लैंगिकदृष्ट्या क्रियाशील कोणत्याही व्यक्तीला क्लॅमिडीया होऊ शकतो.
क्लॅमिडीयाची लक्षणे कोणती आहेत ?
स्त्रियांमधे हा विषाणू प्रारंभी गर्भाशय आणि मूत्रमार्गावर परिणाम करतो. ज्या महिलांमध्ये याची लक्षणे दिसतात त्यांना असामान्य प्रमाणात योनीस्त्राव किंवा लघवी करतेवेळी जळजळ होऊ शकते. जेव्हा हा संसर्ग गर्भाशयाकडून अंडनलिकांमधे पसरतो, तेव्हासुध्दा काही महिलांना लक्षणे किंवा चिन्हे दिसत नाहीत, इतरांना ओटीपोटात दुखणे, पाठीच्या खालच्या भागात दुखणे, ताप, समागम करताना वेदना होणे, किंवा दोन पाळ्यांदरम्यान रक्तस्त्राव होणे असे त्रास होऊ शकतात.
लक्षणे असणा-या पुरुषांना त्यांच्या लिंगातून स्त्राव येणे किंवा लघवी करताना जळजळणे होऊ शकते. पुरुषांना लिंगाच्या तोंडाजवळ जळजळ किंवा खाज होऊ शकते.
क्लॅमिडीयावर उपचार न केल्यास कोणती समस्या उद्भवू शकते ?
क्लॅमिडीयावर उपचार न केल्यास ह्या संक्रमणाचे रूपांतर गंभीर स्वरुपातील पुनरुत्पादक आणि इतर आरोग्य समस्यांमधे होऊ शकते आणि त्यांचे अल्प तसेच दीर्घकालीन परिणाम होऊ शकतात. महिलांमधे, उपचार न केलेला संसर्ग हा गर्भाशय किंवा अंडनलिकांमधे पसरु शकतो आणि कटीभागाचा दाहरोग (पीआयडी) होऊ शकतो. क्लॅमिडीया झालेल्या महिलांना संबंध आल्यास, एचआयव्ही होण्याची पाचपट अधिक शक्यता असते. पुरुषांमधे गुंतागुंतीची समस्या क्वचितच होते.
क्लॅमिडीया कसा टाळता येईल ?
समागमाव्दारे संप्रेषित होणारे रोग टाळण्याचा खात्रीशीर मार्ग म्हणजे लैंगिक संबंधापासून दूर राहणे, किंवा ज्याची तपासणी करण्यात आली आहे आणि त्याला कोणताही संसर्ग नसल्याची खात्री आहे अशा जोडीदारासोबत दीर्घकालीन एकनिष्ठ संबंध ठेवावे.
No comments:
Post a Comment